Kategori: Makaleler

Krank Mili Yatakları: Siyaset, Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Hayatın her alanında düzenin işleyişine dair bir metafor aradığımızda, belki de en etkili örneklerden biri, karmaşık bir makinanın düzgün işleyebilmesi için gerekli olan küçük ama kritik bileşenlerdir. Bir motorun verimli çalışabilmesi için krank mili yatağının önemi gibi, toplumsal düzenin ve siyasal yapının düzgün işlemesi için de kimi görünmeyen unsurlar vardır. Bu unsurlar bazen ideolojiler, bazen kurumlar, bazen de katılım ve meşruiyet anlayışlarımızdır. İşte tam burada, mekanik düzenle toplumsal düzen arasındaki benzerlikleri keşfetmek, siyaset bilimi çerçevesinde bize önemli dersler verebilir. Krank mili yatağı, motorun kalbi olan krank milini sabitleyen ve düzgün çalışmasını…

Keleş Nasıl Bir Silahtır? Tarihsel Derinlik ve Günümüzdeki Yeri Düşünün, bir ormanın derinliklerinde, yere doğru sarkan karanlık gölgeler arasında bir ses duyuyorsunuz. O kadar belirgin değil ama bir metalin ışıltısı birden beliriyor; bir silahın, belki de yıllar içinde sessizce bekleyen bir efsanenin simgesi. İşte o silah, keleş. Belki de ismini hiç duymadınız ama birçoğumuz onunla ilgili sahneleri bir filmden veya belgeselden hatırlıyoruz. Keleş, sıradan bir silah değildir; birçok kültür ve savaş pratiğiyle iç içe geçmiş, mistik bir imge haline gelmiştir. Ama keleş gerçekten ne kadar tanınan bir silahtır? Geçmişine indiğimizde, onu anlamak, modern savaşın evrimine dair ipuçları veriyor. Keleşin Tarihsel…

Bilgi İşlem Sorumlusu Nasıl Olunur? Teknolojik Dünyada Bir Kariyer Yolculuğu Bir sabah, bilgisayar başında saatlerce çalışırken, kendinizi birdenbire düşündünüz: “Benim de bu kadar işimi kolaylaştıran, dijital sistemlerin başında duran biri olmalı.” Evet, o kişi bir bilgi işlem sorumlusu olabilir. Teknolojinin hayatımızın her alanına girmesiyle birlikte, bilgi işlem sorumlusu olmak, her geçen gün daha fazla talep gören ve büyük sorumluluklar taşıyan bir meslek haline gelmiştir. Ama gerçekten nasıl bilgi işlem sorumlusu olunur? Bu meslek için hangi beceriler gereklidir? Teknolojinin hızla değiştiği bu dünyada bu kariyer yolculuğunda ne gibi zorluklarla karşılaşabilirsiniz? Bir yanda, dijital altyapıları yöneten, verilerin güvenliğini sağlayan ve tüm teknolojik…

Askere Gidene Ne Alınır? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Hayatımızda hemen hemen her seçim, sınırlı kaynaklarla yapılmak zorunda olduğumuz bir dengeyi yansıtır. Zaman, para, dikkat gibi kaynaklarımız kısıtlıdır ve her birini nasıl kullanacağımız, gelecekteki fayda ve maliyetleri dikkate alarak karar veririz. Bazen bu kararlar, özel bir bağlamda şekillenir; örneğin, askere gidecek birine hediye almak. Bu soruya yanıt verirken, yalnızca kişinin ihtiyaçları değil, mikroekonomik, makroekonomik ve davranışsal perspektiflerin de göz önünde bulundurulması gerekir. Peki, askere gidecek olana ne alınır? Bu soruya, ekonomik düşüncenin temel kavramlarıyla yaklaşalım. Fırsat Maliyeti ve Mikroekonomik Perspektif Mikroekonomi, bireylerin sınırlı kaynaklarla nasıl seçimler yaptığını ve bu seçimlerin sonuçlarını…

Alo Kelimesi Nereden Çıktı? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Herkesin en az bir kez duyduğu, günlük hayatın vazgeçilmezi haline gelmiş olan “Alo” kelimesi, bir telefon görüşmesinin başlangıcıdır. Ama hiç düşündünüz mü, bu kelimenin aslında nereden çıktığını, neden bu şekilde söylenmeye başlandığını? İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden birisi olarak, bu basit kelimenin ardındaki karmaşık psikolojik dinamikleri anlamak oldukça ilgi çekici. Kelimenin günlük yaşamda nasıl yerleştiği ve psikolojimizde nasıl bir iz bıraktığı üzerine bir inceleme yapmaya ne dersiniz? “Alo”nun ortaya çıkışı, aslında insan davranışlarının ve iletişim süreçlerinin evrimsel bir yansımasıdır. Bu yazıda, bu kelimenin nasıl ve neden kullanıldığını; bilişsel,…

Air Brush Ne İşe Yarar? Antropolojik Bir Perspektiften İnceleme Dünyada binlerce yıl süren insanlık tarihi boyunca, farklı toplumlar kendilerini ifade etmek ve kimliklerini inşa etmek için çeşitli araçlar kullanmışlardır. İster taşlara işlenmiş semboller, ister boyalarla yapılmış yüz maskeleri, isterse de geleneksel el sanatları olsun, her kültürün kendine özgü estetik anlayışları vardır. Peki, modern dünyada bu anlayış nasıl bir evrim geçirdi? Air brush, yani hava fırçası teknolojisi, bu dönüşümün önemli bir parçası olabilir mi? Antropolojik bir bakış açısıyla, bu aracın hem bireysel hem de toplumsal kimliklerin oluşumundaki rolüne nasıl bakabiliriz? Air Brush Nedir ve Nasıl Çalışır? Öncelikle, air brush (hava fırçası),…

Psikolojide Deneysel Yöntem Nedir? Hadi gelin, bir an için psikolog olduğumuzu hayal edelim. İnsan davranışını, zihinsel süreçleri anlamaya çalışıyoruz. Ama nasıl? Hangi yöntemle? Ne tür sorular sorarak bir şeyler öğrenebiliriz? İşte burada devreye deneysel yöntem giriyor. Psikolojide deneysel yöntem, doğrudan gözlem yapmaktan çok daha fazlasıdır. İnsanların davranışlarını ölçmek, anlamak ve açıklamak için kullanılan en güçlü araçlardan biridir. Ama bu “güçlü” araç ne demek? Neler oluyor bu deneysel yöntemde? Hadi bunu birlikte keşfedelim. Deneysel Yöntemin Temel Prensipleri Deneysel yöntem, psikolojide çok basit bir mantığa dayanır: Bir değişkeni kontrol ederken, başka bir değişkenin nasıl değiştiğini gözlemleyelim. Yani, bir şeyin sebebini anlamaya çalışıyoruz.…

Mide Tembelliği Nasıl Geçer? Bir Yolculuk Hikayesi Kayseri’de soğuk bir kış sabahıydı. Dışarıda kar yağıyor, ben ise odada penceremin önüne yerleştirdiğim küçük masa başında bir yudum kahve içerek, yeni güne başlamaya çalışıyordum. İçimde bir huzursuzluk vardı. Son birkaç aydır, mide tembelliği diye bir sorunla boğuşuyordum. Sabahları uyanmak, yemek yemek, hatta sadece bir şeyler içmek bile benim için büyük bir mesele haline gelmişti. Mideyi doğru çalıştırmak, sağlıklı bir şekilde sindirimi sağlamak, basit gibi görünüyor ama bunu başaramadığım her gün daha da tedirgin oluyordum. Kafamda hep aynı soru dönüyordu: Mide tembelliği nasıl geçer? İlk Dönüm Noktam: Hayal Kırıklığı Her şey bir hastane…

İşlemcinin Yapısı: Psikolojik Bir Mercekten Bir Keşif Bilgisayar işlemcilerinin teknik tariflerine defalarca rastladım. Ancak hiç düşündünüz mü, bir işlemcinin yapısını incelerken insan zihninin nasıl çalıştığını mercek altına almak bize neler söyler? Bir sistemin girdileri nasıl işlediği, çıktılara nasıl dönüştürdüğü ve bu süreçte hangi “bilişsel” ve “duygusal” dinamiklerin devreye girdiği benim ilgimi çekiyor. Bu yazıda teknik terimler kadar zihinsel süreçlerin izini sürerek, işlemci yapısının psikolojik izdüşümlerini birlikte inceleyeceğiz. İşlemcinin Yapısı Nedir? Klasik anlamda işlemci (CPU), bir bilgisayarın beyni olarak tanımlanır. Komutları alma, yorumlama ve yürütme döngüsü şeklinde işler. Fakat bu yapıyı psikolojik bir perspektifle değerlendirmek, bilişsel modellemeler ve duygusal etkileşimlerle ilişkilendirmek,…

¿¡Qué Tal Tu Day’ta? Hangi Dil? Dünya, kültürlerle dolu bir zenginlik kaynağıdır. Her bir kültür, kendi gelenekleri, ritüelleri, sembolleri ve kimlik yapılarıyla benzersizdir. Bu çeşitlilik, insanlığın ortak mirası ve eşsiz bir düşünme biçimi sunar. Ancak bazen bir kelime ya da bir ifade, bir toplumun değerlerini, dünya görüşünü ve sosyal yapısını o kadar derinlemesine yansıtır ki, sadece kelimeyi anlamak yetmez; onu doğru bir şekilde anlamak için kültürün kendisini anlamamız gerekir. “¿¡Qué tal tu day’ta?” ifadesi, Latin Amerika’nın farklı bölgelerinde veya bir topluluk içinde kullanılabilir, ancak bu basit görünüşlü soru, kültürel anlamlar, kimlik ve dilsel ritüellerle örülü bir çok katmanlı yapıya sahiptir.…